ХАМГИЙН ЭНГИЙН БӨГӨӨД ХҮЧТЭЙ ХИЙМОРИЙН ЗАСАЛ БОЛ УУХАЙЛЖ, ХУРАЙЛАХ ШҮҮ ДЭЭ
Уухайлж, хурайлахын учир

         Монгол хэл бол тэнгэрийн хэл. Үг бүхэн учиртай. Үгийн үндэс, эгшиг, авиаг задлаад үзэхэд л өвгөдийн ухаан ундарна.

            Уухай гэдэг нь уудлаад ай саваа дүүргээд ав гэсэн утгатай. Хурай нь хураагаад ай саваа дүүргээд авахын нэр.

            Чангаар дуудвал таны бүхий л эд эс сэргэж, эрчим авна. Хийморь чинь бадарна. Сайн сайхан бодол, хүсэл сэтгэлийн чинь эрчим ний даяар тархаж, нэгэн хэмд шилжиж, тэрхүү эрчмээр таныг дүүргэнэ.

            Уухайлж, хурайлахдаа гарын алгыг дээш харуулан алгуур дээш өргөдөг. Алганы тань хонхроор тэнгэрийн эрчим орж, хөлийн тань улаар газрын эрчим таньд хураагдана.

            Нар, саранд өргөл өргөхдөө ийнхүү хэвшвээс ертөнцтэй та зохирч, агуу их хайрыг мэдэрнэ. Ертөнц амьтайг мэдэрч, та ч өөрөө амилна.

Уухайн дуугаар

Улс Монгол минь сэрнэ

Удам гарвал чинь эрчлэгдэнэ

Бүрэн улс минь бэхжинэ

Бүх л гүрэн нэгдэнэ

Бусдын хайр үерлэнэ ...

Уухайн дуугаар

Ургаж чи цэцэглэнэ

Удам чинь таньж

Ураг төрөл чинь эрчлэгдэнэ

Урваж шарвасан бодол чинь цэгцэрнэ

 

Уухайн дуу чинь

Удмыг чинь сэрээдэг юм

Уухайн дуу чинь

Ухааныг чинь цэлмүүлдэг юм

Уухайн дуу чинь

Урдах замыг чинь ариусгадаг юм

Уухайн дуу чинь

Ураг төрлийг чинь ивээдэг юм

 

Уухайн дуугаар удам гарвал чинь сэрж

Уул ус минь та бүхнийг таньдаг юм

Уухайн дуугаар ургамал цэцэгс дэлгэрч

Уудам дэлгэр газар нутаг чинь

Ивээж та бүхнийг хайрладаг юм

Та бүхний уухайн дуугаар

Дагшин газар амилах юм

Та бүхний хурайн дуугаар

Долоон бурхан чинь баясах юм

Та бүхний дагшин дуугаар

Далдын хүч чинь шид болж

Дэлгэр тэнгэрийн бурхад бүхэн

Тэтгэгдэж нэгэнтээ ирэх юм ...

 

Хурайн сайхан дуугаар

Хувь хишиг чинь ирдэг юм

Хурайн сайхан дуугаар

Хүн та сэрдэг юм

Хурайн сайхан дуугаар

Хүрч ирсэн сүнс чинь баясдаг юм

Хурайн сайхан дуугаар

Хөх тэнгэр чинь таалдаг юм

Та бүхний хурайн дуугаар

Дагшин тэнгэр баясах юм

Та бүхний хурай дуугаар

Далдын хүч сэргэх юм

Та бүхний хурай дуугаар

Таван тэнгэр баясах юм

Хурайн дуугаар чинь

Хан тэнгэр та бүхдийг таньдаг юм

Хур усаараа хишиг болгон

Та бүгдэд өгдөг юм

Хайрын тэнгэрийн ачлалыг

Хурайн дуу хөглөдөг юм

Хамтдаа жаргахын ерөөлийг

Хан тэнгэрт уухайн дуу цуурайтуулдаг юм

 

            Уухай, хурай маш хурдан хугацаанд хийх нэгэн төрлийн бясалгал, залбирал юм. Бясалгал гэж баясах галаа олохыг хэлнэ. Баясах гал чинь таны дотоодод буй юм. Таны дотоодыг агуй гэвэл та дотоодоосоо баясах галаа олоод гаргаад ирвэл та агуу болно биз дээ.

Сэтгэлийн амар амгалан

Сэрэмсэр сэрэхүйгээ мэдрэх

Сүнсний өгөгдлөө хөгжүүлэх

Сайхан биеэ энхжүүлэхэд

Дээдэлж дандаа өөрийгөө хүндэтгэ

Дэлгэрүүлж дандаа өөрийгөө баясга

Тоож өөрийгөө баясган магтаж бай

Дотор ухаанаа хүндэтгэн байж хайрлаж бай

Чи өөрийгөө нээхийн тулд бясалгал хийж

Чин сэтгэлээ уудлан өөртэйгөө ярь

Чиний сүнсэнд буусан ариун их хувь хишиг

Чиний л төлөө өөрөө дэлгэрнэ

 

Монгол хүнд бусад ард түмний бясалгалууд тийм ч их зохидоггүй. Буруу бясалгаваас ухамсарын орон гэмтэх, гацаанд орох аюултай. Монгол ахуй тэр чигтээ бясалгал юм.

Уртын дуу чинь бясалгал

Уул усаа харан баясах чинь бясалгал

Уран тансаг биелгээ чинь бясалгал

Уянга хөгтэй хуур цуур чинь бясалгал

Учирч эжийдээ золгох чинь бясалгал

Ухаарч ааваа сонсох чинь бясалгал

Удмын сайхнаа шагших чинь бясалгал

Уудам талаар давхих чинь бясалгал

Унасан хөлгөө магтах чинь бясалгал

Уухай, хурай өргөх чинь бясалгал

Улалзах галаа өрдөх чинь бясалгал

Уярч хайлан уйлах чинь ч бясалгал билээ.

 

Уул, усандаа гараад уужиртал сайхан уухай, хурайгаа өргөчихөд ямар ч бясалгалаас илүү болохыг та ухаарна. Ухаант ардынхаа уртын дууг сонсчих юм бол уудам орчлонгийн сайханд умбаж та сэхээрэх болно.

Уртын дууны шуранхайг

Уужирч сэтгэлээ амрааж сонсоцгоо

Ардын дууныхаа аялгууг сонсож

Алд биеэ хурцлан хөнгөлцгөө

Тэр л сайхан дуунд

Тэнгэрийн хүч нь оршсон байдаг юм

Тэр л сайхан дуугаар

Тэнхээ хүч чинь нэмэгддэг юм

Тэр л сайхан дуугаар

Торох сэв чинь арилдаг юм

Тэр л сайхан дуугаар

Торгон бие чинь зөөлөрдөг юм

Чиний ухаан түүгээр чангардаг юм

Чиний хүч түүгээр ирлэгддэг юм

Чиний хүч түүгээр дуудагдаж байдаг юм

Чиний түүх түүгээр дуурсагдаж байдаг юм

Чи самуурч жаахан шаналаад байвал

Сайхан тэр уртын дуугаа сонсчих

Шивнэж хэлэх үг чинь байвал

Сэтгэлдээ түүнийг буулгаад хэлчих

Чи жаахан гуниад байвал

Ядарч жаахан зүдрээд байвал

Ялдамхан сайхан тэр л аялгууг

Ямагт дандаа сонсчих

Уур чинь үл дүрэлзэнэ

Учиг чамд уярч зөөлөрнө

Ариун их санд чинь

Алт эрдэнэ мэт хишиг буугаад ирнэ

Агуу суу ухаанд чинь

Авралын од шиг гэрэл асаад ирнэ

Монгол хүний нууц нь

Морин хийморьтоо байдаг юм

Монгол хүний нууц нь

Морин хууртаа л байдаг юм

Монгол хүний нууц нь

Магтаал туульсдаа л байдаг юм

Монгол хүний нууц шид нь

Уртын дуундаа л

Уусаж шингэсэн байдаг юм...

 

Ийм л учраас Монголчууд ахуйдаа гэгээрчихдэг байжээ. Гэгээрснээр амар амгаланд хүрдэг. Бурхан болж оршихуйг авардаг. Амар амгалан оршихуйн зам мөрөөр үр удмаа дагуулсан бидний өвгөд бүгд бурхад.

Монголчууд гайхалтай их сонин ард түмэн юмаа, үр удамдаа л эргэж төрөөд байх юм гэж нэгэн Гэгээнтэн хэлсэн байдаг. Монгол ахуйд Монголоороо амьдарсан бол хэзээ ч төрөл доошилдоггүй юм байна.

Энэ бүх өвгөдийн ухаанаас уудалж АРСЛАНТАЙ АВДАРНЫ ҮЙЛ-ийг Соёлын төв өргөөнд 2017 оны 3 сарын 18-ны 11, 15 цагуудаас хийнэ.

 Аавдаа, ханьдаа барих хамгийн том бэлэг энэ байх болно шүү.

 

<!--[if gte mso 9]><xml> Normal 0 false false false EN-US X-NONE X-NONE </xml><![endif]--><!--[if gte mso 9]><xml> </xml><![endif]--><!--[if gte mso 10]> <style> /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Cambria","serif"; mso-ascii-font-family:Cambria; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Cambria; mso-hansi-theme-font:minor-latin;} </style> : 2017-03-13 : 1130

Хамгийн их уншигдсан